نقش وجایگاه زبان فارسی در روابط بین المللی جمهوری اسلامی ایران

نقش وجایگاه زبان فارسی در روابط بین المللی جمهوری اسلامی ایران

مقدمه

کشور ایران دارای تمدنی کهن می باشد ودر روزگار دور بر سرزمین های بسیاری حکم فرمایی می کرده است واین حکم فرمایی موجب گسترش زبان وفرهنگ ایرانی در سطح جهانی شده است. دوران امپراطوری ایران گرچه با فراز ونشیب های زیادی همراه بوده است اما همواره جریان داشته است.

اما با گذشت زمان ودوران افول قدرت امپراطوری ایران، این امپراطوری به کشورهای کوچک تر تقسیم شده اند اما تا روزگار مدیدی فرهنگ،زبان وتمدن ایرانی خویش را حفظ کرده اند.

در دوران کنونی  نیز با اینکه از نظر جغرافیایی  وسعت دیگر کشور ایران بسان روزگار گذشته نیست اما شاهد هستیم که هنوز در کشورهایی فرهنگ وزبان فارسی رواج دارد.

احساس یگانگی ملی و حس همبستگی با زبان و ادبیات فارسی در دوران پیش از مدرن و پیش از ملی‌گرایی سبک غربی نیز در ایران همواره موجود بوده‌است و مردم ایران با این‌که بسیاری زبان فارسی زبان مادریشان نبوده ولی زبان و ادبیات فارسی را از پایه‌های ملیت خود و از آن خود دانسته‌اند.

بدون شک زبان فارسی در زمان کنونی عنصری مطلوب وتاثیر گذار در روابط ایران با سایر کشورهاست در واقع زبان وفرهنگ پارسی گواهی بر وجود اشتراکات فراوان بین ملل پارسی است.

زبان فارسی در دوران کنونی  هنوز از شبه جزیره هند تا اسیای میانه وهمچنین از ترکیه تا شبه جزیره عرب نفوذ وعلاقه مندان به خود را دارد.دراین مقاله سعی شده است که به  نقش زبان فارسی در روابط فرهنگی بین المللی ایران پرداخته شود.البته نباید تصور کرد که زبان فارسی فقط در حوزه فرهنگی می تواند مثمر ثمر باشد بلکه   زبان پارسی می تواند در حوزه های دیگر مثل اقتصاد وسیاست چراغ راه ایران وعاملی جهت تسهیل در روابط باشد.

نقش زبان پارسی در گذشته

همانطور که قبلا که  گفته شد  دردوران گذشته قسمت اعظمی از تمدن جهانی ومنطقه خاورمیانه تحت سلطه  حکمرانی ایرانیان بوده است و این در اسناد معتبر جهانی وجود دارد وشکی درآن نیست اما چرا زبان فارسی توانسته بدین راحتی در جهان رشد کند ونفوذ کند خود تحقیقاتی را می طلبد اما  به نظر عنصری که بیشتر هویداست دراین امر اینکه حکمرانان گذشته ایران زمین برخلاف حکمرانان سایر ملتها که فقط از حمله وتهاجم جنبه غارت گری آن را در سر داشتند حکمرانان ایرانی همواره سعی کرده اند در اغلب موارد کمترین خسارتی به کشورهای تصرف شده بزنندوهمواره سعی کرده اند به آداب وفرهنگ کشورهای دیگر با وجود تصرف این کشورها احترام بگذارند که این عامل باعث گسترش سریعتر فارسی شد.البته صحت این مدعا را می توان به حمله ایرانیان به بابل یافت.این احترام نشات گرفته از فرهنگ غنی ایران زمین ومردمان ان است.

دوم اینکه بی راه نباشد بگوییم که زبان فارسی درآن روزگار زبان رسمی کسب علم بوده است حتی با وجود سلطه اعراب بر قسمت های زیادی از خاورمیانه  وکتابت به سبک عربی،ایران باز کانون علم جهانی بوده است.

البته این تاثیر پذیری فرهنگی فقط یک طرف نبوده است بلکه ایرانیان نیز از فرهنگ وعلوم دیگر کشور چیزها آموختندامابا هوش وتدبیری که داشتند آن را باز پروری وپخته تر نمودند وبه جهانیان تقدیم کرده اند از کشورهایی که میتوان تاثیر پذیر  متقابل را درآن دید روابط کشورایران وهند است. و ملت هم‌ریشه سال‌های سال با یکدیگر زندگی کرده‌انددر اثر این هم‌زیستی دو ملت ایران و هند و نیز رفت و آمد علما و دانشمندان بزرگ دو کشور خصوصاً حضور دانشمندان ایرانی در هند، ملت هند تاثیر عمیقی از فرهنگ ایرانی و پارسی گرفته‌اند و همین تاثیرات سبب نزدیک‌تر شدن دو ملت به یکدیگر شده است.

نهرو می‌گوید «ایران و هند مانند دو انسانی هستند که در کودکی یکدیگر را گم کرده‌اند، ولی هم‌اکنون همدیگر را یافته‌اند

شعرایی مانند حزین لاهیجی، ظهوری ترشیزی، همدانی، آملی و … که مقبره آنها در هند است،‌ نشان‌دهنده عمق رابطه دو ملت است.

اما از نمونه های تاثیر پذیری ایرانیان از هند وفرهنگ وآثار هندوان می توان به تاگورئ اشاره داشت. تاگور ازآن دست از شخصیت‌هاست که کتاب‌های او در ایران ترجمه شد و روشنفکران از او تاثیر گرفتند. همچنین علی‌اصغر حکمت نویسنده معاصر ایرانی برخی نمایش‌نامه‌های هندی را به فارسی ترجمه کرده است. شعبی صاحب کتاب شعرالعجم از افرادی است که کتاب‌های او در ایران ترجمه شده و حتی نقدهایی نیز بر آنها نوشته شده است.

در قرن بیستم نیز برخی نویسندگان و شاعران فارسی‌زبانی چون صادق هدایت و یا سهراب سپهری تحت تاثیر سبک هندی بودند.

زبان فارسی فرصتی برای گسترش روابط فرهنگی ایران

همانطور که می دانید کشورهای عمده ای که به زبان فارسی در عصر کنونی صحبت می کنند شامل کشورهایی چون افغانستان،تاجیکستان، می باشند البته کشورهای دیگری چون پاکستان،هند،ترکیه،عراق،کشورهای  حاشیه خلیج فارس نیز تاحدود زیادی تحت تاثیر این زبان هستند.

یکی از مهمترین رویکردهای جمهوری اسلامی ایران در زمینه سیاست خارجی، گسترش مناسبات با کشورهای همسایه است. از این نظر جمهوری اسلامی ایران توجه خاصی به کشورهایی دارد که نقاط مشترکی با ایران دارند. این نقاط مشترک می توانند زمینه ساز برقراری پیوندهای سازنده در قالب روابط دوجانبه و چندجانبه باشند. به نظر می رسد تقویت روابط با کشورهای فارسی زبان در این مقوله جای می گیرد. دعوت ایران از دو کشور فارسی زبان افغانستان و تاجیکستان برای شرکت در کنفرانس سران سه کشور در تهران و متعاقباً سفر رئیس جمهور ایران به شهر دوشنبه برای شرکت در کنفرانس سران سه کشور در چارچوب اولویتهای سیاست خارجی جمهوری اسلامی ایران قابل ارزیابی است.

ایده برقراری همکاری های سه جانبه میان سه کشور ایران، افغانستان و تاجیکستان از زمان فروپاشی شوروی سابق، مورد توجه دولتمردان جمهوری اسلامی ایران قرار گرفت. در واقع، پایان جنگ سرد باعث شد تا زمینه های مناسبی برای برقراری و بسط روابط فرهنگی با تأکید بر زبان فارسی میان سه کشور مذکور به وجود آید

بررسی زبان فارسی  وروابط فرهنگی درچند کشور

الف شبه جزیره هند

روابط سیاسی اقتصادی فرهنگی بین ایران وشبه قاره هند،از زمان های قدیم وجود داشته است نمونه هایی از نشانه های قدیمی این روابط را میتوان از سنگ نوشته هایی که در نزدکی کمبات گجرات به دست آمده اند ومربوط به دوره هخامنشیان است یافت. زبان فارسی پس از رسیدن به شبه قاره هند زبان فکری وعلمی ادیبان وسخنوران ودانشمندان شد وآثار متعدد ومتنوع وگران بها بدان زبان بوجودامدازدیگر عوامل رشد وگسترش فرهنگ زبان فارسی در این شبهجزیره که میتوان در عصر کنونی نیز از آن استفاده کرد مذهب  وفرقه بوده است مثلا در بنگال فرقه تصوف که ریشه ایرانی دارد فعالیت های گسترده ای دارد ورهبران آنها که غالبا ایرانی ویا ایرانی الاصل هستند نفوذ فذهنگ پارسی حتی دراسامی مردم بنگال نیز وجود دارد به طوری که مردم این سرزمین علاقه وافری به اسامی ایرانی دارند بنابراین میتوان از این عنصر جهت گسترش روابط استفاده کرد(زبان فارسی وروابط فرهنگی ایران وبگلادش،محمد کاظم کهدویی،مدرس دانشگاه داکا)

ب- ترکیه

زبان وسیله تفهیم وتفاهم بین افراد ودر عین حال در روابط علمی،فرهنگی،اجتماعی،سیاسی واقتصادی میان کشورها وملت های مختلف ایفاگر نقش اساسی است در همین راستا رابطه محکم ودیرینه زبان فارسی وزبان ترکی،در طول تاریخ نقش تعیین کننده ای در روابط ایران وترکیه داشته است.ایران وترکیه،ایرانیان وترکان،زبان فارسی و وزبان ترکی،مثل رشته هایی است که جبر تاریخ وموقعیت جغرافیایی آنها را به طورناگسستنی وقطع نشدنی به هم پیوند زده است.یکی از مهم ترین مشترکات بین ترکان وایرانیان،مبادله واژه وتاثیر متقابل دو زبان فارسی وزبان ترکی است.درواقع میتوان گفت که زبان فارسی وعربی تاثیر گذارترین زبان ها برزبان ترکی بوده اند.متاسفانه با روکار امدن اتاتورک زبان عربی وفارسی از محوری گری در ترکیه باز ماندند اما بااین هنوز زبان فارسی در حد دکترا در دانشگاه های ترکیه تدریس می شود.وجود مقبره شاعر بلند آوازه ایرانی در ترکیه یعنی مولانا وهمچنین روابط دیرین این دوسرزمین خودراه را برای استفاده از این بستر قوی برای رشد تعاملات بین دوکشور در حوزه های مختلف را باز نگه داشته است هرچند تعاملات سیاسی  کشورها به خصوص ترکیه در سالهای اخیر وگرایش این کشور به غرب تاحدودی این باور را زنده می کند که نمیتوان به زبان پارسی به عنوان ابزار گسترش استفاده کرد اما علاقه وافر مردم ترکیه به ادبیات فارسی این گزینه را پیش روی میگذارد که مسئولان امر دراین مورد تلاش بیشتری کنند.(نقش زبان فارسی در روابط ترکیه وایران وآینده زبان وادب فارسی درترکیه،دکتر دریا ارس،دانشیار زبان وادبیات فارسی دانشگاه آنکار ترکیه)

ج-قزاقستان

ايران و قزاقستان دو كشور همسايه در مرزهاي آبي خزر، اشتراك‌هاي فرهنگي بسياري در زمينه‌ي اصطلاحات زباني و اعتقادات مذهبي دارند. سال‌هاي پس از استقلال فرصت مناسبي جهت بازشناسي و خودآگاهي براي ملت و دولت قزاقستان به وجود آورد و اين كشور توانست ريشه‌هاي مشترك فرهنگي خود را با ديگر همسايگانش ازجمله ايران مورد بازشناسي قرار دهد. در سال‌هاي اخير ارتباطات فرهنگي ايران و قزاقستان افزايش داشته است كه آن جمله مي‌توان به تبادل دانشجويان، ترجمه آثار و برگزاري همايش‌ها اشاره كرد

ارتباطات فرهنگي ميان دو كشور سابقه ديرينه دارد. به گفته محققان ايران و قزاقستان حتي قبل از اسلام هم با يكرديگر ارتباط داشته‌اند. قزاقستان قبلاً جزء كشور شوروي بوده است پس از فروپاشي شوروي و استقلال، برنامه اين كشور برقراري ارتباطات نزديك با تمام كشورهاي همسايه بوده است كه ايران هم از اين قاعده مستثني نبوده است. در سال ۱۹۹۱ قزاقستان به عنوان یک کشور مستقل اعلام شد و از آن پس رابطه این دو کشور همسایه نزدیک شد. سفارت اسلامی ایران در قزاقستان و همچنین سفارت قزاقستان در ایران تاسیس شد. با تاسیس سفارت و نزدیک شدن روابط این دو کشور زمینه تبادل اطلاعات و توسعه سازمان‌های مختلف در این دو كشور ایجاد شد و ایران و قزاقستان در زمینه‌های مختلفی چون سیاسی، اقتصادی و مخصوصا فرهنگی و علمی با هم همگام شدند.

آموزش زبان فارسي در قزاقستان از سال ۱۹۸۹ شروع شده است. از آنجا كه قزاقستان از ديرباز با كشورهاي شرقي در ارتباط بوده است، متخصصان شرق شناس آن زبان‌هاي شرقي از قبيل فارسي، عربي و چيني را ياد مي‌‌گرفته‌اند. در مورد تبادل دانشجو: در سال ۱۹۹۱ رئيس دانشگاه الفارابي با چند هيئت به ايران آمد كه در پايان سفر قراردادي در مورد تبادل دانشجو ميان دانشگاه تهران و دانشگاه الفارابي امضاء شد. در حال حاضر اين قرارداد وارد مرحله اجرايي شده است. اولين بار گروه از دانشجويان قزاق در سال ۱۹۹۲-۱۹۹۱ به دانشگاه تهران و موسسه دهخدا اعزام شدند.

ا يران و قزاقستان اشتراك‌هاي فرهنگي بسياري دارند. در سال‌هاي اخير ارتباطات فرهنگي ايران و قزاقستان افزايش داشته است كه آن جمله مي توان به تبادل دانشجويان ، ترجمه آثار و برگزاري همايش‌ها اشاره كرد. سازمان فرهنگ و ارتباطات اسلامي فعاليت ‌هاي بسياري در اين زمينه داشته است.
هر ساله اساتيد و محققان علاقه‌مند به زبان فارسي به ايران دعوت مي‌شوند. اساتيد و دانشجويان ما در نمايشگاه‌هاي بين المللي كتاب ايران شركت مي‌كنند. رايزني فرهنگي جمهوري اسلامي ايران در قزاقستان مرتب ميزگرد، كنفرانس، شب شعر و المپياد برگزار مي‌كند.

د-پاکستان

اين يك واقعيت است كه محبت و علاقه مردم پاكستان و ايران جزو لاينفك زمينه فكري و تاريخي مردم دو كشور ميباشد و بهمين جهت از بدو استقلال پاكستان دو كشور توسعه، روابط فرهنگ را سر فصل برنامه هاي روابط خارجي خويش قرار داده اند. موافقت نامه فرهنگي بين دو كشور در اسفند ماه 1334 به امضاء رسيد، موافقتنامه و زمينه براي همكاريهاي بيشتر فراهم گرديد و براساس آن صدها دانشجو استاد، هنرمند از دو كشور مبادله شد كه هر ساله نيز اين مبادلات فرهنگي ادامه يافته است. هم اكنون تعداد زيادي دانشجوي ايراني در دانشگاهها و مدارس عالي پاكستان در رشته هاي مختلف به تحصيل اشتغال دارند و متقابلاً تعداد قابل ملاحظه اي دانشجوي پاكستاني در دانشگاهها و موسسات آموزشي ايران مشغول تحصيل ميباشد. عده زيادي از اين دانشجويان از بورس هاي فرهنگي دو كشور استفاده مي كنند. همچنين در غالب دانشگاه هاي پاكستان كرسي زبان و ادب فارسي دائر مي باشد. علاوه بر آن تدريس زبان فارسي در دوره اول دبيرستانهاي اين كشور نيز معمول است. تاسيس خانه هاي فرهنگ ايران در شهرهاي راولپندي، پيشاور، كويته، لاهور، كراچي، ملتان، اسلام آباد و حيدرآباد كه در آن همه ساله تعدادي از پاكستانيها به فراگرفتن زبان فارسي ميپردازند و نسبت و هنر و تمدن ايران و اسلام كسب اطلاع مي نمايند و در برنامه هاي فرهنگي و هنري و گردهمايي هاي منعقده شركت مي كنند نشانه عمق روابط فرهنگي دو كشور مي باشد. همچنين كلاس هاي تدريس زبان فارسي در مراكز ملي پاكستان افتتاح شده كه برادران و خواهران پاكستاني مي توانند زبان فارسي را در آنجا فرابگيرند.

ضمناً در سال 1348 (1969) توافق نامه اي ميان دو كشور براي ايجاد يك فرهنگستان مشترك ايراني و پاكستاني جهت مطالعه پيرامون ميراث فرهنگي ايران و پاكستان و احياء و ترويج زبان فارسي در پاكستان، تحت عنوان ” مركز تحقيقات فارسي ايران و پاكستان“ در آن به امضاء رسيد تاكنون اين مركز كتابهاي زيادي از آثار نويسندگان و شاعران پاكستاني چاپ و منتشر كرده است.

فارسي قريب به يك هزار سال در شبه قاره از جمله پاكستان زبان رسمي كشور بوده تا اين كه انگليس ها در قرن هجدهم ميلادي با دستوري دولتي به رسميت آن خاتمه دادند و زبان انگليسي را به جاي آن رايج كردند. در عين حال فارسي تا كنون از بين نرفته است و اقشار مختلف از ارباب علم و دانش و شعر و ادب آنرا فرا مي گيرند. در دانشكده ها و دانشگاهها ي مختلف تدريس مي شود و دواوين فارسي همچنان چاپ مي شود. مجلات و كتب فارسي نيز توسط دولت و بخش خصوصي چاپ مي شوند. فارسي گويان و فارسي زبانان در ايالتهاي مختلف شعراي فارسي در اين كشور شعر مي سرايند و اساتيد زبان فارسي به تدريس و تحرير ادامه مي دهند، نسخه هاي خطي فارسي در كليه مناطق، در موزه ها ، كتابخانه هاي دولتي و خصوصي نگهداري مي شود.

60 تا 70 % اشعار سروده اقبال لاهوري، شاعر ملي پاكستان به زبان فارسي است 60 تا 70 % كلمات و واژه هاي زبان اردو فارسي است.

عرفا و بزرگان دين كه از ايران به هند هجرت نمودند نيز در ترويج فرهنگ ايراني در شبه قاره مخصوصاً كشمير، پنجاب، ايالت سرحد و سند خيلي سهيم بوده اند. مهم ترين اين عرفا و بزرگان حضرت مير سيد علي همداني، خواجه معين الدين اجميري چشتي، حضرت شاه شمس تبريز، حضرت عثمان علي هجويري معروف به داتا گنج بخش، حضرت لال شهباز قلندر بودند اينها از راه شريعت و طريقت به مردم اين منطقه خدمت كردند و هم اسلام و هم فرهنگ اسلام و زبان فارسي را ترويج نمودند. كتب و دوا اوين برخي از اين بزرگان تاكنون سبب رشد و هدايت خلايق است و آثار گران مايه شان موجب رستگاري اسلاميان اين منطقه است.

نقطه عطف و آغاز فعاليت هاي رسمي فرهنگي بين دو كشور تاسيس انجمن روابط فرهنگی پاکستان و ايران بود كه در خرداد ماه 1327 (ژوئن1948 ميلادي ) از سوی پاکستان در شهر کراچی تاسيس شد رئيس آن شيخ غلام حسين هدايت اله استاندار حکومت سند ونايب رئيس آن کاردار وقت ايران گرديد.

پس بااین پیشینه وتوان فرهنگی واشتراکات زبانی میتوان تاحدودی جایگاه زبان فارسی را در گسترش روابط با این کشور درک نمود

ه-تاجیکستان

تأكيد بر اينكه ايران و تاجيكستان هر دو اعضاء يك پيكرند بيراه نيست، چرا كه مروري كوتاه به تاريخ، فرهنگ، آداب و سنن مشترك بين مردمان دو كشور چيزي جز اين به دست نمي‌دهد. به‌رغم اين اشتراكات، متأسفانه به تبع تصميمات سياسي يكي از مهم‌ترين وجود مشترك ميان اين مردمان يعني زبان فارسي در تاجيكستان مهجور واقع شده و همين مسئله مانعي  مهم بر سر توسعة تعاملات ميان دو كشور در حوزه‌هاي مختلف از جمله در حوزة فرهنگي بوده است

باید توجه داشت که اساساً نمی‌توان جغرافیای تاریخی ایران را با جغرافیای امروزی آن قیاس کرد و این مهم که ایران محدودة جغرافیای جمهوری اسلامی نیست. ایرانِ تاریخی از چین تا هند گسترش داشت. زمانی هم بوده است که جهان به ایران و انیران (غیر ایران) تقسیم می شده است مرز ایران از مصر تا چین و از هند تا قفقاز و دشتهای جنوبی روسیه را فرا می گرفته است ولی در دوران های مختلف، ایران و زبان فارسی، فراز و فرودهایی را پشت سر کرده‌اند. میراث مکتوبی که در هزار و اندی سال آخر به زبان فارسی ثبت شده است، نه تنها مایه افتخار ایران و ایرانی است، بلکه گنجینه تمدن جهانی را نمی توان بدون این گنج شایگان تصور کرد.

زبان فارسی و این میراث بزرگ، تنها منسوب به جمهوری اسلامی نیست، کسانی که در افغانستان امروزی و در فرارود زندگی می‌کنند و زبانشان فارسی است، به همان اندازه ای که شهروندان جمهوری اسلامی ایران حق دارند، آنها نیز در این میراث بزرگ سهیم هستند. منظور این است که در گذشته یک کشور وجود داشت و به عنوان مثال، کمال الدین مسعود خجندی در خجند به دنیا آمد و در تبریز وفات یافت.

متاسفانه در عصر کنونی زبان پارسی در تاجیکستان وضعیت خوبی ندارد هرچند دلسوزان زیادی این زبان در تاجیکستان دارد.مسئولان ایران هم دراین امر تلاش زیادی نکردند.درواقع تاجیکستان ایرانی کوچک در میان کشورهای شوروی سابق است.میل مردم تاجیکستان برای بازگشت به فرهنگ خود زمینه بسیار خوشایندی برای احیاء زبان فارسی ونقش سازنده تر آن در تعاملات بین دو کشور است.

ن-افغانستان

زبان فارسی در افغانستان به زبان فارسی رایج در این کشور که عمدتا فارسی دری است می‌پردازد. این گونه زبانی در نگارش‌های رسمی دولتی افغانستان با نام زبان دری یاد می‌شود، ولی مردم افغانستان در زبان گفتاری، زبان خود را با نام فارسی می‌شناسند. فارسی دری و پشتو در افغانستان دو زبان رسمی در کل کشور هستند.اگرچه برخی فارسی رایج در افغانستان را زبانی مستقل و با نام دری جدای از زبان فارس می‌دانند اما تفاوت این گویش با زبان فارسی در ایران در حدّی نیست که بتوان آن دو را دو زبان جداگانه دانست. به هر حال فارسی دری افغانستان را می‌توان به عنوان یکی از مهمترین گونه‌های زبان فارسی شمرد.اخیرا دولت افغانستان قانون‌هایی برای پالایش زبان فارسی در افغانستان گذاشته است. همچنین گاه جنجال‌هایی بر سر استفاده از برخی واژه‌ها مانند دانشگاه و پارلمان پیش آمده است. همچنین دیدگاه‌های متفاوتی درباره آسیب‌شناسی زبان فارسی در افغانستان وجود دارد.اما باین وجود هنوز میتواند نقش به سزایی در روابط فرهنگ ایران با افغانستان بازی کند.

 

 

 

 

 

نتیجه گیری

تغییرشرایط ومطرح شدن مولفه های جدید وتاثیر گذار در عرصه بین المللی باعث شده است تا کشورها برای هر چه بیشتر وبهتر منافع ملی خود ابزارها وسیاست هایی جدید تعریف وبه کار ببرند.

دراین میان از جمله ابزارها ووزنه های موثر در روابط بین المللی یک کشور بحث زبان وفرهنگ است از سوی دیگر به کار گیری این عامل در کشورهایی که دراین زمینه دارای مشترکات بیشتری می باشند از اهمیت بیشتری برخوردار است.

جمهوری اسلامی ایران نیز با توجه به اصول انقلابی واعتقادی خود همیشه سعی داشته است که روابط خود را با این دست کشورها به خصوص افغانستان وتاجیکستان افزایش دهد هر چند دراین راه با کار شکنی های خارجی نیز  مواجه شده است.ولی در عصر کنونی وبا گسترش تکنولوژی وارتباطات  مسئولین این امر میتوانند از زبان پارسی به عنوان عاملی قدرتمند در همگرایی بهتر فرهنگی وغیره استفاده نمود.

زبان فارسي زبان شعر است. هفت شاعر ايراني فردوسي، رودكي، عمرخيام، حافظ، سعدي، مولوي در كشور قزاقستان به «هفت ستاره» شرقي معروفند. مردم از طريق ترجمه آثار اين بزرگان با فرهنگ ايراني آشنا شده‌اند. نسخه كامل آثار شاعران ايراني فقط به روسي ترجمه شده است و مردم ما بيشتر از طريق زبان روسي با اين آثار آشنا شده‌اند. البته گزيده‌اي از آثار مثل داستان رستم شاهنامه نيز به زبان قزاقي ترجمه شده است.

در قزاقستان مردم ايران را با خواندن خيام، حافظ و فردوسي مي‌شناسند. از طریق این آثار مردم قراق متوجه شباهت‌های فرهنگی بین قزاقی و ایرانی مانند عید نوروز که در دو کشور موسوم است، شده‌اند.

رایزنی جمهوری اسلامی ایران از سال ۱۹۹۵ در قزاقستان در حال فعالیت است. این سازمان در توسعه روابط فرهنگی دو کشور تاثیر بسزایی داشته و دارد. از جمله افراد بر جسته این سازمان دکتر مهدی سنایی بوده که در زمان ايشان سطح تعاملات فرهنگي دو طرف در اوج خود قرار داشته است. پيش از شروع به كار رايزني فرهنگي ايران در قزاقستان، زبان فارسي تنها در يك دانشگاه تدريس مي‌شد. ولي پس از آن گروه زبان فارسي در چندين دانشگاه تاسيس و شروع به كار نمود.
در زمان ریاست جناب مهدی سنایی کارهای زیادی جهت بالا بردن روابط فرهنگی و علمی ایران و قراقستان صورت گرفت. از جمله کتاب‌های فرهنگی و ادبی از زبان فارسی به زبان قزاقی ترجمه شده و در این زمینه کتاب‌های زیادی نوشته شده بود. مرکز فرهنگی رایزنی جمهوری اسلامی ایران با دانشگاه‌‌های قزاقستان مخصوصا با دانشگاه‌هايی که زبان فارسی می‌آموزند ارتباط نزدیکی داشت. از جمله هدیه کتاب‌های گرانبهایی به کتابخانه این دانشگاه‌ها، اعزام دانشجویان برای دانش افزایی به ایران، اعزام استادان برای همایش‌هاي علمی به ایران. در حال حاضر مرکز رایزنی فرهنگی برای گسترش روابط فرهنگی در حال فعالیت است.براین اساس باید اذعان داشن که دورنمای روابط بین کشور وقزاقستان وتاثیرگذاری زبان فارسی براین امر روشن است که بااین وجود مسئولان فرهنگی سعی بیشتر درتسهیل این امر بکنند .

منابع

زبان فارسی وروابط فرهنگی ایران وبگلادش،محمد کاظم کهدویی،مدرس دانشگاه داکا

نقش زبان فارسی در روابط ترکیه وایران وآینده زبان وادب فارسی درترکیه،دکتر دریا ارس،دانشیار زبان وادبیات فارسی دانشگاه آنکار ترکیه

دانشنامه ویکی پدیا

www.asrehjadid.ir

http://www.tabnak.ir

http://www.csr.ir

http://www.iras.ir/vdcc1xqi.2bq008laa2.html

http://karachi.icro.ir

http://tajikam.com