برنامه ریزی حسابرسی

برنامه ریزی حسابرسی

حسابرسان، ابتدا به ساكن صاحبكار جديدي را نمي پذيرند و بي مقدمه براي ” شروع رسيدگيها” به محل كار وي نمي رود. اولين استاندارد اجراي عمليات حسابرسي چنين مقرر مي دارد:

 عمليات حسابرسي بايد به ميزان كافي برنامه ريزي شود و در صورت وجود كاركنان، بر كار آنان به گونه اي مناسب نظارت شود.

علاوه بر اين، استاندارد حسابرسي برنامه ريزي و سرپرستي نيز راهنماييهاي لازم جهت برنامه ريزي كافي در هر كار حسابرسي را براي حسابرسان ارائه كرده است.

برنامه ريزي كافي به معناي اين است كه در مورد صاحبكار جديد قبل از قبول كارتحقيق شود، درباره فعاليت آن شناخت لازم كسب گردد و براي سازماندهي، يكنواخت سازي و تنظيم برنامه كار حسابرسان طرحي كلي تنظيم شود.گرچه مقدار زيادي از برنامه ريزي حسابرسي قبل از شروع رسيدگيها انجام مي شود، اما كار برنامه ريزي در تمام طول حسابرسي ادامه مي يابد. هر گاه در طول حسابرسي با مشكلي برخورد شود، حسابرسان بايد براي رفع آن برنامه ريزي كنند. براي مثال، اگر نقاط ضعفي در سيستم كنترل داخلي صاحبكار كشف شود، حسابرسان بايد براي رسيدگيهاي خود روشهايي را برنامه ريزي كنند كه آنان را متقاعد سازد اين ضعفها سبب اشتباهات با اهميتي در صورتهاي مالي نشده است. بطور خلاصه، فرآيند برنامه ريزي با تصميم به قبول صاحبكار جديد شروع مي شود و تا امضا و تحويل گزارش حسابرسي ادامه مي يابد.

حسابرسان قبل از شروع به کار برنامه ریزی لازم را انجام می دهند . اولین استاندارد اجرای عملیات حسابرسی مقرر می دارد “عملیات حسابرسی باید به نحو کافی و مناسب برنامه ریزی شود” مفهوم (برنامه ریزی کافی) به معنای این است در مورد صاحبکار جدید قبل از قبول کار حسابرسی ، کسب اطلاع از عملیات و تشکیلات سازمانی صاحبکار و هماهنگی و جدول بندی کارها صورت می گیرد . فرآیند برنامه ریزی از طریق برنامه ریزی حسابرسی و تهیه کاربرگ های برنامه و زمان بندی عملیات حسابرسی استوار است . برنامه ریزی حسابرسی عبارت است از نظارت بر رسیدگی و تعیین ماهیت و خصوصیات عملیات صاحبکار و کلیه اقدامات سیستماتیک که وصول به هدف را ممکن می سازد . که یک برنامه ریزی نمونه شامل موارد زیر می باشد :

۱- تشریح تشکیلات سازمانی ، نوع شرکت و یا موسسه و فعالیت صاحبکار .

۲- اهداف حسابرسی به این معنی که حسابرسی به منظور اظهار نظر در مورد صورتهای مالی سالیانه جهت تهیه گزارش به مجمع عمومی صاحبان سهام و ارگانهای مختلف مالی و نظایر آن .

۳- مشخص کردن ماهیت و سایر خدمات مانند تهیه اظهار نظر مالیاتی ، اصلاح حسابها نسبت به صورتهای مالی تهیه شده و …

۴- تهیه جدول زمان بندی اجرای عملیات حسابرسی برای کارهایی که قبل از پایان سال مالی باید انجام گیرد .

۵- تعیین و برآورد کارکنان مورد نیاز در سطوح مختلف برای انجام عملیات حسابرسی

۶- تعیین تاریخ تکمیل هر بخش عمده کار مانند بررسی و ارزیابی کنترلهای داخلی و ارائه گزارش حسابرسی .

۷- هرگونه برنامه خاصی که ممکن است برای یک صاحبکار انجام گیرد .

۸- تعیین کارها و وظایفی که به عهده صاحبکار واگذار می گردد از قبیل آماده کردن مکان برای استقرار حسابرسان در دوره حسابرسی ، تعداد کارکنان و بالاخره تسهیلات لازم توسط صاحبکار برای شمارش موجودیهای کالا در آخر سال .

موافقنامه حسابرسي

تفاهم هاي حاصل از مذاكرات مقدماتي را حسابرسان بايد بطور خلاصه در موافقتنامه حسابرسي بيان دارند تا نوع و ماهيت كار، هرگونه محدوديت در دامنه رسيدگي، كارهايي كه كاركنان صاحبكار بايد انجام دهند، زمان بندي انجام و تكميل رسيدگيها و مبناي محاسبه حق الزحمه حسابرسي به روشني مشخص شود. هنگامي كه موافقتنامه حسابرسي توسط مسئولين مجازصاحبكار پذيرفته شد به قرارداد قطعي بين حسابرسان و صاحبكارتبديل مي شود.

استفاده از موافقتنامه تنها به كارهاي حسابرسي محدود نمي شود. استانداردهاي حرفه اي مربوط به خدمات بررسي و حسابداري نيز حسابرسان را ملزم مي كند تا درباره نوع خدماتي كه بايد ارائه نمايند با صاحبكار به تفاهم برسند.اين” تفاهم ” بهتر است مدون شده و توسط حسابرسان و صاحبكار امضاء شود.

مثال:
در دعواي شركت تعاوني ۱۱۳۶مستاجر عليه موسسه روثنبرگ، شركت تعاوني از موسسه روثنبرگ بخاطر كشف نكردن اختلاسهاي يكي از مديران شركت به دادگاه شكايت كرد. موسسه حسابرسي در مقابل، ادعا داشت كه تنها براي ثبت دفاتر بكار گمارده شده است نه انجام دادن روشهاي رسيدگي.دادگاه چنين تشخيص داد كه موسسه حسابرسي روثنبرگ مقصر است چون به روشني مشخص نكرده بوده است كه خدمات آن شامل روشهاي رسيدگي نيست و موسسه مزبور به پرداخت غرامتي به مبلغ ۰۰۰/۴۰۰/۱۷ريال محكوم شد (حق الزحمه موسسه براي اين كار، تنها ۰۰۰/۶۰ريال بود). چنانچه حدود كار به روشني از طريق موافقتنامه مشخص شده بود، شايد هرگز اين دعوا در دادگاه مطرح نمي شد.
 

  برنامه هاي حسابرسي

يك برنامه حسابرسي عبارت است از فهرست كارهاي حسابرسي كه بايد انجام شود، به گونه اي كه روشهاي لازم براي اثبات هر يك از اقلام صورتهاي مالي را مشخص و زمان لازم براي اجراي هر روش را تعيين كند.پس از تكميل هر مرحله از برنامه حسابرسي، تاريخ، نام رسيدگي كننده و زمان واقعي صرف شده براي هر قلم مي تواند در مقابل آن ثبت شود. بدين ترتيب، برنامه حسابرسي هم از لحاظ برنامه ريزي، تعداد كاركنان مورد نياز و ساعات لازم از كار سرپرستان و كمك حسابرسان را نشان مي دهد و سبب مي شود سرپرستان همواره در جريان پيشرفت كار قرار گيرند.

وجود دستورالعملهاي تفصيلي رسيدگي در برنامه اين اطمينان را به وجود مي آورد كه هيچ يك از اقدامات اساسي و لازم براي اثبات اقلام، ناديده گرفته نخواهد شد.كمك حسابرسان كم تجربه خواهند توانست با استفاده از اين دستورالعملها كار خود را به نحوي موثر وبا حداقل نظارت و سرپرستي شخصي كه در غير اين صورت ضرورت مي يافت، انجام دهند و بدينسان، به سرپرستان و مديران فرصت دهند كوشش خود را صرف زمينه هايي از رسيدگي كنند كه به تجربه زياد و اعمال قضاوت حرفه اي نياز دارد.

 برنامه هاي حسابرسي به مراتب مفصل تر از طرح حسابرسي است. طرح حسابرسي، رئوس هدفهاي رسيدگي را مشخص مي كند و برنامه حسابرسي، روشهايي را تعيين مي كند كه براي دستيابي به اين هدفها بايد اجرا شود.

برنامه ريزي حسابرسي مكرر

برنامه ريزي يك حسابرسي مكرربه مراتب از برنامه ريزي نخستين حسابرسي يك صاحبكار جديد است. حسابرس مسئول حسابرسي دوره بعدي معمولا در حسابرسي سال قبل نيز شركت داشته و از فعاليت تجاري صاحبكار به خوبي آگاه است كاربرگهاي سال قبل نيز حاوي اطلاعات با ارزشي است كه در برنامه ريزي حسابرسي بعدي نيز مي تواند مورد استفاده قرار گيرد. براي مثال: طرح حسابرسي  سوابق صاحبكار و توضيحات مربوط به طرح كلي حسابرسي مورد استفاده در سال قبل را در اختيار حسابرسان قرار مي دهد. برنامه حسابرسي سال قبل، جزييات روشهاي رسيدگي و زمان  صرف شده براي اجراي هر يك را نشان مي دهد. به علاوه،كاربرگهاي سال قبل،مانده هاي ابتداي سال جاري را اثبات مي كند. با وجود این كه كاربرگهاي سال قبل در برنامه ريزي كار در سال جديد بسيار مفيد است،حسابرس مسئول اجراي رسيدگيها نبايد تنها به رونويسي برنامه حسابرسي سال قبل بپردازد.هر حسابرسي بايد يك تجربه آموزنده براي حسابرسان باشد تا بتوانند حسابرسي موثرتري را در سال بعد طراحي كنند. همچنين، حسابرسان ممكن است با هر گونه تغيير در فعاليتهاي صاحبكاريا محيط تجاري آن لازم ببينند كه نحوه حسابرسي خود را تعديل كنند.

فرآيند حسابرسي

گرچه برخي از روشهاي رسيدگي از يك كار به كار ديگر تفاوت مي كند، اما مراحل اساسي فرآيند حسابرسي در بيشتر موارد اصولا يكسان و به شرح زير است:

  1. شناختي از سيستم كنترل داخلي بدست آوريد كه برای برنامه ريزي، كافي باشد.
  2. احتمال خطر كنترل را برآورد و آزمونهاي اضافه بر آنچه در مرحله ۱بالا انجام شده را براي كنترل ها طراحي كنيد.
  3. آزمونهاي اضافي كنترلها را اجرا كنيد.
  4. احتمال خطر كنترل را دوباره بر آورد و آزمونهاي محتوا را طراحي كنيد.
  5. آزمونهاي محتوا را اجرا و رسيدگيها را تكميل كنيد.
  6. نوع اظهار نظر خود را مشخص و گزارش حسابرسي را صادر كنيد.

زمان بندي عمليات حسابرس

صورتهاي مالي حسابرسي شده هنگامي ارزش دارد كه پس از پايان سال مالي، به موقع آماده شود. حسابرسان براي صدور به موقع گزارش معمولا رسيدگيها را از مدتها قبل از تاريخ ترازنامه و در طول دوره مالي شروع مي كنند. رسيدگيهايي كه هميشه مي تواند طي دوره انجام شود شامل مطالعه و ارزيابي سيستم كنترل داخلي، تهيه و صدور نامه مديريت و آزمون محتواي معاملات انجام شده تا زمان مراجعه حسابرسان است. آزمون برخي از مانده هاي مندرج در صورتهاي مالي، مانند حسابهاي دريافتني، نيز مي تواند در دوره ضمني اجرا شود، اما متضمن مخابرات اضافي است كه بايد توسط حسابرسان كنترل گردد. اشتباهات و تخلفات عمده اي مي تواند در طول دوره باقيمانده بين تاريخ اجراي آزمونها و تاريخ ترازنامه رخ دهد. بدين ترتيب، حسابرسان براي آن كه بتوانند بر رسيدگيهاي ضمني نسبت به يك حساب عمده اتكا كنند بايد نسبت به موثر بودن كنترلهاي داخلي مربوط به آن حساب اطمينان داشته باشند يا معاملات طي دوره باقيمانده آن حساب را نيز آزمون كنند.
انجام رسيدگيها در طول دوره ضمني، علاوه بر تسهيل در انتشار به موقع صورتهاي مالي حسابرسي شده، مزاياي زيادي دارد. حسابرسان مستقل مي توانند با مشاهده و آزمون كنترلها در زمانهاي مختلف طي سال، سيستم كنترل داخلي را بهتر ارزيابي كنند. همچنين، حسابرسان مي توانند مسائل حسابداري را زودتر مورد توجه قرار دهند. مزيت ديگر رسيدگي ضمني، امكان توضيح يكنواخت حجم كار موسسه در طول سال است. براي رسيدگي يك صاحبكار بزرگ، مانند جنرال موتورز، حسابرسان ممكن است دفتر كاري در محل شركت داشته باشند و رسيدگيهاي خود را در تمام طول سال انجام دهند.

حسابرس مستقل

 حسابرسی مستقل به آنگونه حسابرسی اطلاق می گردد که توسط شخص یا اشخاص مستقل از دستگاه یا شرکت انجام می گیرد . حسابرسی مستقل شامل مطالعاتی در اطراف چگونگی جریان امور و ارزیابی مستقلی نسبت به نتایج مالی عملیات و فعالیت های دستگاه و بالاخره کنترل های داخلی برقرار شده در آن نیز می گردد .امروزه تعداد کثیری از حسابداران و حسابرسان در سراسر جهان با تاسیس موسساتی هر یک از چند نفر حسابدار و حسابرس متخصص باتجربه مبادرت به انجام حسابرسی مستقل می نمایند.حسابرسان مستقل علاوه بر عملیات حسابرسی ، خدمات حسابداری ، تهیه و تنظیم سیستم های حسابداری ، برقراری سیستم های مکانیزه الکترونیک ، مشاوره در امور مالیاتی و یا تهیه گزارش های ویژه برای بانک ها ، بررسی اوراق بهادار و یا مراجع قضایی و نظایر آن مبادرت می نمایند .

حسابدار مستقل به شخصی گفته می شود که انجام خدمات حسابداری و حسابرسی را در قبال اخذحق الزحمه حرفه اصلی خود قرار داده . همکاری نزدیک بین حسابرسان موجب تبادل افکار و نظرات بین آنها و در نتیجه باعث پیشرفت حرفه حسابرسی می شود

سازمان و مدیریت موسسات حسابرسی :

سازمان اداری یک موسسه حسابرسی شامل شرکا ، سرپرستان ، حسابرسان ارشد ، حسابرس و کمک حسابرس می باشد . در سازمان هر موسسه حسابرس علاوه بر کادر فنی ، تعدادی کارمند اداری ، متصدی ف منشی ، ماشین نویس و اپراتور بایگانی مورد نیاز است .وظیفه اصلی یک شرکت در موسسه حسابرسی برقراری تماس با صاحبکار ، تنظیم قرارداد حسابرسی ، توافق در هدف و مقاصد ، حدود و زمان لازم برای رسیدگی های حسابرسان و ادای توضیحات و اظهار نظر مشورتی به صاحبکار درباره ی مسائل مهم می باشد . شرکا مسئولیت نظارت بر انجام وظایف حسابرسان را دارند . نظر به اینکه موسسات حسابرسی نمی توانند برای جلب ارباب رجوع تبلیغ کنند بنابراین شرکا باید تبلیغ نمایند تا موسسه متعلق به ایشان بدون نیاز به آگهی و تبلیغات تجاری شناخته شود .کارکنان حرفه ای یک مؤسسه حسابرسی بطورمعمول عبارتند از:

شرکاء، مدیران ، سرپرستان ، حسابرسان ارشد ، حسابرسان و کمک حسابرسان (کارورزان )

نکته : درمؤسسات بزرگ حسابرسی مدیران بسیاری از کارهایی را انجام می دهند که در مؤسسات کوچکتر انجام آنها بعهده شرکاء یا شریک می باشد.


وظایف کارکنان مؤسسات حسابرسی


الف) شرکاء ۱- برقراری تماس با صاحبکار 

 ۲- تنظیم قرارداد رسمی


۳-حل و فصل اختلاف نظرها در باره نحوه ارائه صورتهای مالی


۴-شرکت در مجامع عمومی به منظور ارائه توضیح در باره صورتهای مالی و گزارشات حسابرسی


۵- سرپرستی و نظارت بردیگر کارکنان مؤسسه


۶-بررسی  نهایی کاربرگها و امضاء گزارشات حسابرسی


۷-استخدام کارکنان جدید

 


وظایف مدیران


۱-سرپرستی عملیات حسابرسی شامل بررسی کاربرگها ، گفتگو با کارکنان ، گفتگو با صاحبکار در مورد مسائل حسابداری.


۲-   مسئولیت رعایت استانداردهای عملیاتی و تعیین روشهای حسابرسی قابل اعتماد در هر رسیدگی

 ۳-   مسئولیت اداری تهیه صورتحساب مشتریان و اصول آنها


وظایف سرپرستان


۱-   بررسی کاربرگها وتبادل نظر با اعضاء تیم رسیدگی و صاحبکار در باره مسائل حسابداری
۲-مسئولیت  تعیین روشهای رسیدگی برای هر حسابرسی و اعمال استانداردهای اجرایی عملیات
۳-   مسئولیت گردآوری اطلاعات ، ارسال صورتحساب برای صاحبکاران وصول آنها.


وظایف حسابرسان ارشد


۱-آموزش کارکنان حسابرسی

۲-  بررسی کاربرگهایی که بوسیه کمک حسابرسان تهیه شده اند


۳-   مسئولیت زمانبندی رسیدگی به قسمتهای مختلف صورتهای مالی


۴-مسئولیت برنامه ریزی و انجام عملیات حسابرسی و تهیه گزارش برای مدیر و شریک مؤسسه

وظایف حسابرسان و کمک حسابرسان


اولین پستی را که فارغ التحصیل حسابداری در مؤسسه حسابرسی بدست می آورد کمک حسابرسی گویند کارهای متنوعی در هر رسیدگی به کمک حسابرس و اگذار می شود و با افزایش تجربه کارهای با اهمیت متری به آنها محول می گردد.

برنامه ریزی کارحسابرسی برنامه ریزی یعنی تدوین یک طرح کلی و یک طرح تفصیلی       ( برنامه حسابرسی) برای تعیین نوع و ماهیت زمانبندی اجراء و حدود روشهای حسابرسی مربوط به هر حسابرسی .هدف برنامه ریزی انجام بموقع و اثر بخشی حسابرسی است برنامه ریزی مناسب سبب حصول اطمینان از توجه کافی حسابرس به زمینه های مهم حسابرسی ، شناسایی مسائل و مشکلات بالقوه و تکمیل سریع و بموقع کار می باشد . برنامه ریزی حسابرسی هم چنین به تقسیم کار مناسب بین اعضای گروه حسابرسی انجامیده و در ایجاد هماهنگی کار باسایر حسابرسان و کارشناسان به حسابرس کمک می نمایند .


نکته: کسب شناخت از فعالیت واحد مورد رسیدگی بخش مهمی از برنامه ریزی است آگاهی از فعالیت واحد مورد رسیدگی حسابرس را در شناسایی رویدادها ، معاملات و عملیاتی یاری می رساند که می  تواند اثر با اهمیتی برصورتهای مالی داشته باشد.


نکته: فرآیند برنامه ریزی حسابرسی از تصمیم به قبول صاحبکار جدید شروع و تا امضاء گزارش حسابرسی ادامه می یابد .


پذیرش صاحبکار جدید حسابرسی حرفه ای رقابت آمیز است و اکثر مؤسسات حسابرسی مشتاق یافتن صاحبکار جدید می باشند و دراین میان معروفیت آنها به قابل اعتماد بودن عامل مؤثری در جلب مشتری است  البته باید توجه داشت هیچ حسابرسی همکاری با صاحبکاری را که در تقلب یا گزارش گری عملیات گمراه کننده اشتغال دارد تحمل نمی کند.


موج دعاوی که در سالهای اخیر پای حسابرسان را به میان کشیده است نشان می دهد که مؤسسات حسابرسی باید قبل از پذیرفتن یک کار درمورد صاحبکار آن تحقیق نمایند حسابرسان باید در رباره سوابق صاحبکار آتی از جمله مشخصات ، حسن شهرت مدیران ، مسئولین و سهامداران عمده شرکت صاحبکار تحقیق کنند ممکن است مسائلی در شرکتها و جود داشته باشد که سبب گرددمدیران دست به اقدامات گمراه کننده بزنند.


کسب شناخت از فعالیت صاحبکار- حسابرس باید اطلاعات کافی در مورد واحد تجاری صاحبکار و محیط پیرامون که وی درآن فعالیت می کند کسب نماید تابتواند در مورد صورتهای مالی او اظهار نظر نماید. بدون اطلاع از محیط تجاری که صاحبکار درآن فعالیت می کند حسابرس قادر نخواهد بود راجع به مناسبت روشهای حسابداری بکار گرفته شده یا معقول بودن بسیاری از برآورد ها و فرضیاتی که در صورتحسابهای صاحبکار نشان داده شده اظهار نظر کند .

حسابرسی بایستی اطلاعات کافی در مورد ساختار سازمانی ، خط مشی و روشهای حسابداری ساختار سرمایه انواع تولیدات ، روشهای تولید و روشهای پخش و توزیع صاحبکار کسب نمایدعلاوه بر آن حسابرسی بایستی با موضوعاتی که در محیط تجاری فعالیت صاحبکار تأثیر دارند مانند شرایط اقتصادی و روند مالی نوع خطرهای تجاری ، قوانین و مقررات دولتی ، تغییرات در تکنولوژی و روشهای حسابداری آشنایی داشته باشد تا بتواند مناسبت روشهای حسابداری بکار گرفته شده یا معقول بودن بسیاری از برآوردها و فرضیات را که در صورتحسابهای صاحبکار نشان داده شده ارزیابی کند

 

راه های کسب تجربه  درپذیرش صاحب کار جدیدپیش از پذیرش کار

شرکت ها غالباً اقدام به تشکیل کمیته حسابرسی از بین اعضای غیر موظف هیأت مدیره می نمایند تا نقش ناظر بر رویه ها و نحوه عمل های حسابداری . گزارش گری مالی واحد تجاری را بر عهده گیرد.کمیته حسابرسی هم با حسابرسان داخلی در تماس است و هم با حسابرسان مستقل شرکت؛ یک کمیته حسابرسی معمولاً از سه تا پنج نفر مدیر غیر موظف (یعنی مدیری که نه از مسئولین شرکت است و نه از کارکنان آن) تشکیل می شود. ارتباط حسابرسان با کمیته حسابرسی اطلاعات مناسبی در خصوص وضعیت شرکت برای حسابرسان فراهم می کند که به کسب شناخت از فعالیت صاحبکار کمک می کند ک منبع اطلاعاتی بسیار خوب در ارتباط با یک صاحبکار جدید، حسابرسان قبلی آن می باشد. چنان چه صاحبکار جدید از ارتباط برقرار کردن با حسابرسان قبلی ممانعت نماید، حسابرسان باید در پذیرش صاحبکار احتیاط نمایند و علل این امر را مورد بررسی قرار دهند. بانک های طرف حساب صاحبکار و مشاور حقوقی شرکت نیز از گزینه های مناسب برای پرس و جو و کسب اطلاعات می باشدموارد دیگر شامل موارد ذیل است:

شناخت مسائلی که در خود فعالیت صاحبکار وجود دارد

مواردی از قبیل ساختار سازمانی، رویه های حسابداری مورد استفاده توسط شرکت، ساختار سرمایه، خطوط تولید و شیوه های تولید و توزیع صاحبکار

شناخت مسائلی که در خود فعالیت صاحبکار نیست، اما بر آن تأثیر دارد

مواردی از قبیل انواع مخاطرات ذاتی موجود در آن رشته قعالیت، مقررات دولتی، تغییرات تکنولوژی و

 

مدارک مالی


گزارشات حسابرسی سال های گذشته، گزارشات سالانه به مجامع عمومی و بورس، اظهارنامه های سنوات گذشته و


بازدید از کارخانه


حاصل بازدید از کارخانه کسب شناخت از نقشه کارخانه، مراحل تولید، محصولات اصلی و میزان مراقبتی است که در مورد موجودی های مواد و کالا اعمال می شود. زنگ زدگی ماشین آلات می تواند نشانه عدم استفاده طولانی مدت از آن ها باشد، آگاهی از امکانات و تسهیلات موجود در کارخانه، حسابرسان را برای برنامه ریزی تعیین تعداد حسابرسان لازم برای نظارت بر شمارش موجودی ها یاری می رساند. بازدید از کارخانه سبب می شود حسابرس درباره انواع مدارک داخلی مورد استفاده برای ثبت فعالیت هایی چون دریافت مواد، انتقال مواد به خط تولید و ارسال کالا برای مشتریان اطلاعات مناسبی کسب نماید.


روش های تحلیلی


عبارتست از نسبت ها و روند های عمده، شامل پی جویی نوسانات و روابط مالی و غیر مالی بدست آمده که با سایر اطلاعات مربوط مغایرات دارد یا از مبالغ پیش بینی شده، انحراف دارد. روش های تحلیلی شامل ارزیابی نتایج حاصل از مقایسه اطلاعات مالی واحد مورد رسیدگی با طلاعاتی چون موارد زیر است:

 اطلاعات مقایسه ای دوره های قبل

نتایج مورد انتظار واحد مورد رسیدگی؛ مانند بودجه ها، پیش بینی ها یا برآورد های حسابرس، چون برآورد مصرف مواد اولیه

اطلاعات مشابه در صنعت؛ مانند مقایسه نسبت های مالی واحد مورد رسیدگی با شاخص صنعت یا نسبت های مالی واحد های اقتصادی هم اندازه در همان صنعت

روابط بین عناصر گزارش های مالی که انتظار می رود از یک الگوی قابل پیش بینی متکی بر تجارب واحد مورد رسیدگی، پیروی کند؛ برای مثال، درصد سود ناخالص

روابط بین اطلاعات مالی و اطلاعات غیر مالی مربوط؛ مانند رابطه هزینه های حقوق و مزایا با تعداد کارکنان.طبق استاندارد های حسابرسی، انجام روش های تحلیلی در دو مرحله الزامی است. در مرحله برنامه ریزیو همچنین، در مرحله بررسی کلی در پایان کار حسابرسی“. البته علاوه بر دو موردلازم الاجرا، اجرای بررسی های تحلیلی به عنوان آزمون های محتوا نیز پیشنهاد گردیده، اما اجرای آن اختیاری است.


کاربرد روش های تحلیلی در برنامه ریزی حسابرسی

حسابرس باید به منظور کسب شناخت از فعالیت های واحد مورد رسیدگی و تعیین زمینه های بالقوه مخاطره آمیز، روش های تحلیلی را در مرحله برنامه ریزی بکار گیرد. بکارگیری روش های تحلیلی می تواند توجه حسابرس را به جنبه هایی از فعالیت واحد مورد رسیدگی جلب کند که قبلاً از آن ها آگاه نبوده است و همچنین، او را در تعیین نوع و ماهیت، زمان بندی اجرا و حدود سایر روش های حسابرسی یاری رساند. حسابرس برای اجرای روش های تحلیلی در مرحله برنامه ریزی حسابرسی، از هر دو گروه اطلاعات مالی و غیر مالی استفاده می کند؛ برای مثال رابطه مبلغ فروش با مقدا (یا تعداد) کالای فروش رفته.

پی جویی اقلام غیر عادی


در مواردی که با اجرای روش های تحلیلی، مغایرت و نوسانات عمده ای شناسایی می شود یا روابطی اعم از مالی و غیر مالی بدست می آید که با سایر اطلاعات مربوط مغایرت دارد یا دارای انحراف عمده از مبالغ پیش بینی شده است، حسابرس باید موضوع پی جویی و دلایل کافی و شواهد مثبته قابل قبولی را گردآوری کند. پی جویی نوسانات و روابط غیر عادی معمولاً با پرس و جو از مدیریت اغاز می شود و با توجه به هر یک از موارد زیر ادامه می یابد:

الف) اثبات پاسخ های مدیریت؛ برای مثال مقایسه آن ها با شناخت حسابرس از فعالیت واحد مورد رسیدگی و سایر شواهد بدست آمده در جریان حسابرسی.

ب) ارزیابی لزوم به کارگیری سایر روش های حسابرسی در صورتی که مدیریت نتواند توضیحات لازم را ارائه کند یا توضیحات مدیریت کافی نباشد.

پس از کسب شناخت کلی از فعالیت واحد مورد رسیدگی و با استفاده از اطلاعات دریافتی از این شناخت حسابرس در موقعیتی قرار می گیرد که بایستی نسبت به پذیرش یا عدم پذیرش صاحبکار تصمیم گیری نماید.

حسابرس در شرایط کلی زیر باید از پذیرش کار خودداری کند مگر آنکه الزامات قانونی برای پذیرش کار وجود داشته باشد:

  1. مشکلات قانونی پذیرش کار۲٫ مشکلات استقلال حسابرس۳٫ ناتوانی واحد مورد رسیدگی در پرداخت هزینه های حسابرسی ۴٫دلایل نامناسب تغییر حسابرس۵٫ مشکلات سوء مدیریت واحد مورد رسیدگی

در صورت عدم وجود موارد مذکور، حسابرس می تواند حسابرسی صاحبکار جدید را قبول نماید. در این مرحله حسابرس و صاحبکار باید در مورد شرایط کار حسابرسی توافق کنند، شرایط مورد توافق در “قرارداد حسابرسی” یا در شکل مناسب دیگری مستند می شود.

قرار داد حسابرسی

تنظیم قرارداد حسابرسی پیش از شروع کار، هم به نفع حسابرس است و هم به نفع صاحبکار؛ زیرا از هرگونه برداشت نادرست از کار جلوگیری می کند. قرارداد حسابرسی که حسابرس برای صاحبکار می فرستد، بایستی موارد زیر را شخص و مستند نماید:

  1. پذیرش کار۲٫ هدف و دامنه حسابرسی۳٫ حدود مسئولیت حسابرس نسبت به صاحبکار

۴٫شکل گزارش هایی که توسط حسابرس ارائه خواهد شد.

شکل و محتوای قرارداد حسابرسی ممکن است برای صاحبکاران مختلف، متفاوت باشد،اما هر قرارداد حسابرسی موارد زیر را در بر می گیرد:

  1. هدف از حسابرسی صورت های مالی۲٫ مسئولیت مدیریت نسبت به صورت های مالی

۳٫دامنه حسابرسی، از جمله اشاره به اصول و ضوابط انجام کار و همچنین قوانین و مقررات مربوط
۴٫ شکل هرگونه گزارش اعلام نتایج کار و تاریخ تقریبی ارائه آن.

  1. تذکر این وضعیت که به دلیل انجام رسیدگی ها بر مبنای نمونه گیری و سایر محدودیت های ذاتی حسابرسی و همچنین، محدودیت های ذاتی هر سیستم حسابداری و کنترل داخلی، این خطر اجتناب ناپذیر وجود دارد که برخی اشتباهات و تقلبات (تحریفات) با اهمیت در صورت های مالی، کشف نشده باقی بماند.
  2. امکان دسترسی بدون محدودیت حسابرس به هر گونه سند، مدرک و سایر اطلاعات مورد نیاز در ارتباط با کار حسابرسی ۷٫چگونگی و ترتیب برنامه ریزی حسابرسی
  3. تأییدیه هایی که حسابرس باید درباره اطلاعات ارائه شده در مورد حسابرسی، از مدیریت دریافت کند (تأییدیه مدیران)

۹٫امضای قرارداد توسط صاحبکار به عنوان پذیرش و تأیید کتبی شرایط قرارداد حسابرسی
۱۰٫مشخص کردنسایر گزارش هایی که در نظر دارد به صاحبکار ارائه شود

  1. حق الزحمه حسابرسی، مبانی محاسبه آن و ترتیب ارسال و پرداخت صورت حساب ها

در موارد مقتضی، نکات زیر نیز می تواند در قرارداد حسابرسی درج شود:

چگونگی و ترتیب استفاده از خدمات سایر حسابرسان یا کارشناسان در برخی از زمینه های حسابرسی
چگونگی و ترتیب استفاده از خدمات حسابرسان داخلی و سایر کارکنان وحد مورد رسیدگی در جهت انجام کار حسابرسی

چگونگی و ترتیب هرگونه ارتباط با حسابرس قبلی در حسابرسی نخستین

اشاره به هرگونه توافق دیگری که بین حسابرس و صاحبکار به عمل آمده باشد.

پس از عقد قرارداد حسابرسی و مستند نمودن توافقات حسابرس و صاحبکار، حسابرس اقدام به تدوین یک طرح کلی و یک طرح تفصیلی (برنامه حسابرسی)، برای تعیین نوع و ماهیت، زمان بندی اجرا و حدود روش های حسابرسی مربوط به هر حسابرسی می نماید.