تاریخ ایران بعد ازانقلاب57

تاریخ ایران پس از انقلاب

مقدمه

پس از پيروزی انقلاب اسلامی، شورای انقلاب و دولت موقت مأمور شدند تا ضمن ادارهٔ امورکشور، اقدامات لازم را برای تأسيس نظام سياسی جديد انجام دهند. مردم ايران در روزهای10 و11 فروردین با شرکت گسترده در يک همه پرسی، با اکثريت2/98درصدی درصد به جمهوری اسلامی  رأی مثبت دادند. چند ماه بعد، مجلس خبرگان قانون اساسی با رأی ملت تشکيل شد و قانون اساسی جديد را نوشت. مردم ايران از طريق همه پرسی، قانون اساسی جمهوری اسلامی را تأييد کردند. سپس انتخابات رياست جمهوری و مجلس شورای اسلامی برگزار شد. براساس قانون اساسی جديد، شورايی با عنوان شورای نگهبان تشکيل شد تا ضمن جلوگيری از تصويب قوانين مغاير با احکام اسلام واصول قانون اساسی، بر انتخاب مجلس خبرگان رهبری، رياست جمهوری و مجلس شورای اسلامی نظارت کند. در کنار اين تلاش ها، نهادهای انقلابی به فرمان امام شکل گرفتند. ابتدا کميتۀ انقلاب اسلامی ب همنظور برقراری نظم و امنيت و پس از مدتی، سپاه پاسداران انقلاب اسلامی برای حفاظت از انقلاب و کشور ايجاد شدند. سپس نهادهای ديگری مانند جهاد سازندگی با هدف سازندگی کشور وخدمت به روستاييان، کميتۀ امداد امام خمينی به منظور حمايت از محرومان، نهضت سوادآموزی به قصد گسترش سواد و دانش و بسيج مستضعفان برای دفاع از انقلاب و ميهن تأسيس شدند.

 

 

 

توطئه ها و تلاش های دشمنان

انقلاب اسلامی ايران، دست ابرقدرت ها و دولت های استعمارگر را از ايران کوتاه کرد و با آگاه ساختن ساير مسلمانان از قدرت اسلام، منافع استعمارگران و زورگويان را در بسياری از نقاط جهان و مخصوصاً در کشورهای اسلامی به خطر انداخت؛ به همين دليل، پس از پيروزی انقلاب توطئه های دولت های استعمارگر و زورگو عليه انقلاب اسلامی شروع شد. آنها برای شکست انقلاب و مأيوس  کردن مردم، اقدامات بسياری را به شکل های گوناگون انجام دادند؛ از جمله:

الف( ايجاد اغتشاش و ترور: در ابتدا، مزدوران بيگانه که مردم آنها را گروهک می ناميدند،در برخی مناطق کشور به ايجاد نا امنی و اغتشاش پرداختند. آنها قصد داشتند با به راه انداختن جنگ داخلی کشور را تجزيه کنند. آنان حتی اموال و دارايی های خصوصی و عمومی را نيز مورد تجاوزقرار دادند. خرمن های روستاييان را به آتش کشيدند و لوله های نفت را منفجر کردند. ديگر اقدام جنايت کارانهٔ گروهک های ضدّ انقلاب، ترور شخصيت های مذهبی و سياسی وحتی مردم عادی بودروحانيان سرشناس و انقلابی مانند استاد مطهری، آيت الله دکتر بهشتی، امامان جمعهٔ شهرهای تبريز، کرمانشاه، شيراز و يزد (شهدای محراب) و صدها تن از مسئولان عالی رتبهٔ سياسی و فرهنگی کشور از جمله محمدعلی رجايی (رئيس جمهور) دکتر محمدجواد باهنر (نخست وزير) و، بر اثراقدامات تروريستی و جنايتکارانهٔ گروهک های ضدّ انقلاب و منافق به شهادت رسيدند. آيت الله سيدعلی خامنه ای، رهبر معظم انقلاب اسلامی نيز بر اثر اقدامات تروريستی اين گروهک ها به شدت مجروح شد.

ب) جاسوسی و تجاوز نظامی: سفارت امريکا در ايران، در ابتدای پيروزی انقلاب اسلامی به پايگاه جاسوسی و حمايت از گروهک های ضدّ انقلابی تبديل شده بود؛ به همين دليل،دانشجويان پيرو خطّ امام آنجا را تسخير کردند و تعدادی از مأموران دولت امريکا را به گروگان گرفتند. دانشجويان از دولت امريکا خواستند از دخالت در امور داخلی ايران خودداری کند وشاه فراری را تحويل دهد. امريکا به بهانهٔ نجات گروگان ها، به ايران حملهٔ نظامی کرد، اما هواپيماو هليکوپترهای جنگی آن کشور در صحرای طبس گرفتار طوفان شن شدند و نيروهای امريکايی باتحمل تلفات و خسارت فرار کردند.

پ) تحريم اقتصادی: دولت امريکا مدتی بعد از اشغال سفارت امريکا روابط سياسی خود رابا ايران قطع و تمامی اموال و دارايی های ايران را در آن کشور مصادره کرد، به دنبال آن شرکت های امريکايی و غيرامريکايی از داد و ستد با ايران منع شدند. اين تحريم ها تاکنون، که بيش از سی سال ازپيروزی انقلاب اسلامی می گذرد، هم چنان تداوم داشته، اما نتوانسته است در حرکت انقلاب به سمت قله های پيشرفت و ترقی مانعی ايجاد کند

دوران دفاع مقدس ملت ايران ) ١٣٦٧  ١٣٥٩(

تجاوز رژيم بعثی عراق به ايران: جنگ تحميلی يکی از توطئه های بزرگ دشمنان عليه جمهوری اسلامی ايران بود. در ٣١ شهريور ١٣٥٩ ، صدام، رئيس رژيم بعثی عراق، با حمايت برخی کشورها از جمله امريکا، فرمان جنگ با ايران را صادر کرد. در شرايطی که نيروهای نظامی ايران درگير فتنه و آشوب گروهک های ضدّ انقلاب بودند، ارتش صدام با تجاوز به مرزهای غربی و جنوب غربی ايران، مناطقی از استان های خوزستان، ايلام، کرمانشاه و کردستان را اشغال کرد. مجامع بين المللی از جمله شورای امنيت سازمان ملل متحد که مسئول حفظ امنيت و صلح جهانی است، در مقابل اين تجاوز و نقض آشکار مقررات بين المللی، سکوت کردندايستادگی مرزنشينان در برابر متجاوزان: اگرچه در آغاز جنگ تحميلی، نيروهای مسلح ايران،امکان و آمادگی کامل برای مقابله با نيروهای بعثی را نداشتند اما عشاير، روستاييان و شهرنشينان مرزنشين،دلاورانه و با کمترين سلاح و امکانات در برابر يورش ارتش بعثی عراق که به پيشرفته ترين سلاح ها مجهز بود،ايستادند و جان خود را فدای ميهن خويش کردند. مردم مظلوم خرمشهر اعم از زن و مرد، سی و چهار روزخيابان به خيابان و کوچه به کوچه در مقابل هجوم تانک های عراقی تا آخرين قطرهٔ خون خويش جنگيدنددر آبادان پايداری و رشادت نيروهای مردمی مانع سقوط شهر به دست دشمن شد.

بسيج ملت برای مقابله با متجاوزان: مردم مؤمن و ميهن دوست ايران نمی توانستند نظاره گرتجاوز بيگانگان به سرزمين خود باشند؛ از اين رو، وقتی امام خمينی ملت را به دفاع از کشور و انقلاب  فراخواند، مردان ايران زمين از نوجوان سيزده ساله تا پيرمرد کهن سال، داوطلبانه عازم جبهه های جنگ تحميلی شدند. آنان با فداکاری و نثار جان خويش، حماسهٔ جاودانی را در تاريخ ايران خلق کردند نوجوانان شهيدی چون حسين فهميده، بهنام محمدی و سهام خيام به اسطوره های مقاومت و ازجان گذشتگی ملت ايران معروف شدند. مردم ايران علاوه بر شرکت داوطلبانه در جبهه ها، با اهدای کمک های مالی نيز رزمندگان را ياری می رساندند. زنان ايرانی نيز در دفاع از مرز و بوم خويش نقش مؤثری داشتند؛ آنان افزون بر اينکه شرايط را برای حضور مردان در جبهه فراهم می کردند، در پاره ای از فعاليت های پشت جبهه مانند مداوای مجروحان جنگی سهيم بودند

 

 

آزادسازی مناطق اشغالی:

نبردرزمندگان ايرانی برای بيرون راندن متجاوزان بعثی از خاک ايران، به طور جدی، از مهرماه٦٠ شروع شد. ابتدا نيروهای متحدبسيجی، سپاهی و ارتشی به فرمان امام، آبادان را از محاصره نجات دادند، سپس در عمليات فتح المبين، بخش وسيعی از سرزمين های اشغالی خوزستان را آزاد کردند. بعد از آن،در عمليات بيت المقدس که به فاصلهٔ کمی پس از عمليات فتح المبين انجام گرفت، خرمشهربعد از ١٨ ماه اشغال، روز سوم خرداد ١٣61ازادشد.

حملۀ دشمن بعثی به مناطق مسکونی و غيرنظامی: ارتش صدام که از مقابله با رزمندگان اسلام ناتوان بود، ناجوانمردانه با هواپيما و موشک به شهرها و روستاها حمله کرد. صدها موشک به شهرمقاوم دزفول اصابت کرد و هزاران بمب بر روی مدارس، بيمارستان ها و منازل مسکونی در شهرهای مختلف ريخته شد. عدهٔ زيادی از هموطنان غيرنظامی ما در اثر اين حملات به شهادت رسيدند. نيروهای صدام همچنين در طول دوران جنگ تحميلی، برخلاف مقررات بين المللی، بارها از بمب های شيميايی عليه رزمندگان و حتی غيرنظاميان، به خصوص مردم کردستان ايران و عراق استفاده کردند

پايان جنگ تحميلی: سرانجام، پس از ٨ سال پايداری و دفاع مقدس ملت ايران، با پذيرش قطعنامهٔ سازمان ملل متحد از سوی دولت ايران و اعلام آتش بس، جنگ تحميلی پايان يافت. دو سال بعد، آزادگان ايرانی از اسارت رژيم بعثی عراق آزاد شدند. صدام به هيچ يک از هدف های جنگ افروزانهٔ خود دست نيافت و نتوانست يک وجب از خاک سرزمين ما را تصاحب کند.

 

رحلت امام خمينی (ره)

امام خمينی پس از عمری مجاهدت علمی و مبارزهٔ سياسی برای سربلندی اسلام و استقلال ايران، سرانجام در ۱۴ خرداد ١٣٦٨ به رحمت ايزدی پيوست. ميليون ها نفر پس از يک تشييع بی نظير،پيکر ايشان را در بهشت زهرای تهران به خاک سپردند. امام، انقلابی را آغاز و رهبری کرد که به قول حضرت آيت الله خامنه ای«در هيچ کجای جهان بی نام او شناخته شده نيست»

انتخاب حضرت آيت الله خامنه ای به رهبری انقلاب اسلامی

پس از ارتحال امام خمينی، مجلس خبرگان رهبری با انتخابی هوشمندانه و به موقع آيت الله سيدعلی خامنه ای را به رهبری انقلاب برگزيد و اميد و آرزوهای دشمنان را برای شيطنت و توطئه عليه انقلاب اسلامی، پس از رحلت امام خمينی (ره) به يأس مبدل کرد. ايشان از ابتدای نهضت اسلامی، پشت سر امام در صف مبارزه با رژيم پهلوی قرار داشت، پس از پيروزی انقلاب اسلامی نيز مسئوليت های مختلفی را برعهده گرفت و برای دو دورهٔ متوالی، با رأی مردم ايران، به رياست جمهوری برگزيده شدآيت الله خامنه ای از زمان انتخاب شدن به مقام رهبری، همواره بر حفظ و تداوم آرمان های انقلاب اسلامی و راه امام خمينی تأکيد و توجه جدی داشته است.ايشان با درايت و هوشمندی نظام اسلامی راهدايت و توطئه های دشمنان خارجی و عوامل داخلی آنان را خنثی کرده است. تبعيت مردم ولايتمدارايران اسلامی، نقش مؤثری در توفيق رهبری و پيشبرد اهداف انقلاب اسلامی داشته است.

 

 

 

دستاوردهای انقلاب اسلامی

الف- فرهنگی

١ تقويت بُعد معنوی: هدف اصلی نهضت اسلامی به رهبری امام خمينی، احيای ارزش های اسلامی و نجات انسان ها از فساد و بی بند و باری بود. اساس مبارزهٔ امام خمينی بر تقويت فرهنگ اسلامی و اجرای کامل احکام اسلام قرار داشت. امام ايجاد حکومت اسلامی را برای تحقق اين هدف فرهنگی دنبال می کرد.

٢ شکوفايی علمی: انقلاب اسلامی علاوه بر تقويت بنيان های معنوی جامعه، موجب شکوفايی علم و دانش نيز شد. نرخ بی سوادی در سال های پس از پيروزی انقلاب اسلامی به طور چشمگيری کاهش يافت؛ تحصيلات دانشگاهی رشد و توسعهٔ بسياری داشته است و در رشت ههای مختلف علمی و فنی، به ويژه دانش پزشکی پيشرفت و موفقي تهای زيادی حاصل شده است. دانشمندان جوان ايرانی با وجودفشارها و تحريم های آمريکا و هم پيمانانش، دانش هسته ای بومی و چرخهٔ کامل سوخت هسته ای را بنيان نهادند؛ مراحل تهيهٔ سوخت هسته ای از اورانيوم ، بسيار پيچيده و ظريف است. دانش انجام اين کار ازدانش های تخصصی و بسيار پيشرفته ای است که تنها کشورهای بزرگ صنعتی به آن دست يافته اند. افزون بر آن دانش آموزان و دانشجويان ايرانی مکرر در المپيادهای جهانی مدال های علمی متعددی را از آنِ خودکرده اند. آيت الله خامنه ای، رهبر فرزانهٔ انقلاب، همواره جوانان ايرانی را به توليد علم و فنّاوری تشويق و ترغيب می کند و علم را زيربنای استقلال و اقتدار سياسی و اقتصادی برمی شمارد.

 

ب- سياسی

١ کسب استقلال سياسی: يکی از دلايل وقوع انقلاب اسلامی، وابستگی رژيم پهلوی به دولت های خارجی و در رأس آنها امريکا بود. ايستادگی در برابر قدرت های زورگو و جلوگيری ازدخالت آنان در امور داخلی ايران، يکی از دستاوردهای ارزشمند انقلاب اسلامی است.

٢ مشارکت ملت در ادارۀ امور کشور: يکی ديگر از دستاوردهای انقلاب اسلامی، مشارکت حقيقی مردم در ادارهٔ کشور است. رئيس جمهور و نمايندگان مجلس شورای اسلامی، مجلس خبرگان رهبری و شورای شهر و روستا با رأی مستقيم مردم انتخاب می شوند. بالاترين مقام کشور، يعنی رهبر،نيز توسط نمايندگان مردم در مجلس خبرگان رهبری برگزيده می شود.

پ-اقتصادی

هنگامی که انقلاب اسلامی پيروز شد، کشور ما از لحاظ اقتصادی وابستگی شديدی به خارج داشت؛ عمدهٔ کالاهای مصرفی از جمله مواد غذايی، از خارج وارد می شد. انقلاب اسلامی با ترويج روحيهٔ خودباوری و تشويق توليد ملی موجب پيشرفت اقتصادی در بسياری از زمينه ها شده است. امروز با گذشت بيش از سه دهه از پيروزی انقلاب اسلامی، ايران تقريباً در توليد محصولات غذايی به خودکفايی رسيده است؛ همچنين، در زمينهٔ صنايع تسليحاتی، خودروسازی، فولاد و پتروشيمی نيزگام های بلندی برداشته شده است؛ در زمينهٔ عمران و آبادی نيز کارهای بزرگی انجام شده است؛ تقريباًبه تمام روستاها برق رسانی شده و بيش تر آنها از خدمات آب لوله کشی، تلفن و راه های ارتباطی آسفالته بهره مند شده اند. شهرها نيز آباد و توسعه يافته اند و از نعمت گاز شهری برخوردار شده اند

 

فهرست منابع

١ آبراهاميان، يرواند؛ ايران بين دو انقلاب، ترجمهٔ احمد گل محمدی و محمد ابراهيم فتاحی،تهران، نشر نی.

٢ ابوالحسنی، علی؛ آيت الله حاج سيداحمد طباطبايی (برادر سيدمحمد طباطبايی)، پيشگام درامر تأسيس و تصحيح مشروطيت، تهران، مؤسسهٔ مطالعات تاريخ معاصر.

٣ ابوالحسنی، علی؛ کالبدشکافی چند شايعه دربارۀ شيخ فضل الله نوری، فروش مدرسهٔ چال به بانک استقراضی، آتوگيری از رضاشاه، امين السلطان و، تهران، مؤسسهٔ مطالعات تاريخ معاصر.

٤ الحسنی، سليم؛ نقش علمای شيعه در رويارويی با استعمار، ترجمهٔ صفاءالدين تبرائيان،تهران، مؤسسهٔ مطالعات تاريخ معاصر ايران.

5-الهی، همايون؛ اهميت استراتژيکی ايران در جنگ جهانی دوم، تهران، مرکز نشر دانشگاهی.

6-  اللهياری، احمد؛ بهائيان در عصر پهلوی، نيمهٔ پنهان، تهران،

٧ انقلاب اسلامی به روايت راديو بی.بی.سی، به کوشش عبدالرضا هوشنگ مهدوی،تهران، مرکز اسناد انقلاب اسلامی.

8-بزم اهريمن (جشن های دو هزار و پانصد سالۀ شاهنشاهی به روايت اسناد ساواک ودربار)، چهار جلد، تهران، مرکز بررسی اسناد تاريخی وزارت اطلاعات.

٩ بهبودی، سليمان؛ خاطرات سليمان بهبودی، بيست سال زندگی با رضا شاه، به کوشش غلامحسين ميرزا صالح، تهران، طرح نو.

10-  بيات، کاوه؛ ايران و جنگ جهانی اول، تهران، سازمان اسناد ملی.

11-  بيل، جيمز و ويليام راج لويس؛ مصدق، نفت و ناسيوناليسم ايران، ترجمهٔ عبدالرضاهوشنگ مهدوی، تهران، نشر نو.

١٢  توکلی، يعقوب؛ سبک شناسی تاريخ نگاری معاصر ايران، تهران، مؤسسهٔ انديشه وفرهنگ دينی.

13-  تيموری، ابراهيم؛ تحريم تنباکو، اولين مقاومت منفی در ايران، تهران، شرکت سهامی کتاب های جيبی

14-  جامی؛ گذشته چراغ راه آينده است، تهران، ققنوس.

15- جعفريان، رسول؛ درک شهری از مشروطه: مقايسۀ حوزۀ مشروطه خواهی اصفهان و تبريز، تهران، مؤسسهٔ مطالعات تاريخ معاصر ايران.

16-جعفری، محمدتقی؛ تاريخ از ديدگاه امام علی (ع)، پيام آزادی.

17-حائری، عبدالهادی؛ تاريخ جنبش ها و تکاپوهای فراماسونری در کشورهای اسلامی،مشهد، آستان قدس رضوی.

18-حائری،عبدالهادی؛ تشيع و مشروطيت در ايران و نقش ايرانيان مقيم عراق، تهران،امیرکبیر

19-حائری،عبدالهادی؛ نخستين رويارويی های انديشه گران ايران با دو رويۀ تمدن بورژوازی غرب ، تهران، اميرکبير.

20-  حسينيان، روح الله؛ بيست سال تکاپوی اسلام شيعی در ايران ( ١٣٤٠  )تهران، مرکز اسناد انقلاب اسلامی.

21-حسينيان روح الله؛ نقش فدائيان اسلام در تاريخ ايران، تهران، نشر شاهد.

22-خاطرات ژنرال هايزر، ترجمهٔ ع. رشيدی، تهران، اطلاعات.

23-خاطرات عزت شاهی، تدوين محسن کاظمی، تهران، سورهٔ مهر.

24-خاطرات ملکه ثريا، ويراستار سعيد قاضی و معصومه عبداللهی، نشر افراسياب.

25-خاطرات همفر جاسوس انگليس در ممالک اسلامی، ترجمهٔ محسن مؤيدی، تهران،اميرکبير.

26-دا: خاطرات سيده زهرا حسينی، به اهتمام سيده اعظم حسينی، تهران، سورهٔ مهر.

27-ذوقی، ايرج؛ تاريخ روابط سياسی ايران و قدرت های بزرگ، تهران، پاژنگ.

28-رسا، سيداسدالله؛ قيام آيت الله حاج آقا نورالله نجفی، تهران، مؤسسهٔ مطالعات تاريخ معاصر.

29-رضوانی، محمداسماعيل؛ انقلاب مشروطيت ايران، تهران، فرانکلين.

30-روز شمار انقلاب اسلامی، ۱۱ ج ، به کوشش ميرزا باقر عليان نژاد، تهران ، سورهٔ مهر.

31-ستوده، اميررضا؛ پا به پای آفتاب، گفته ها و ناگفته ها از زندگی نامهٔ امام خمينی، تهران،مؤسسهٔ نشر پنجره.

32-سوليوان، ويليام؛ مأموريت در ايران، ترجمهٔ محمود مشرقی، تهران، همهمه.

33-سيوری، راجر؛ ايران عصر صفوی، ترجمهٔ کامبيز عزيزی، تهران، نشر مرکز.

34-شاه علی، احمدرضا؛ انقلاب دوم (تسخير لانۀ جاسوسی آمريکا، آثار و پيامدها)، تهران، مرکز اسناد انقلاب اسلامی.

35-شعبانی، رضا؛ تاريخ تحولات سياسی  اجتماعی ايران در دورۀ افشاريه و زنديه،تهران، سازمان مطالعه و تدوين کتب علوم انسانی دانشگاه ها.

36-شميم، علی اصغر؛ ايران در دوران سلطنت قاجار، تهران، ابن سينا.

37-صفايی، ابراهيم؛ رهبران مشروطه، تهران، شرق.

38-صميمی، مينو؛ پشت پردۀ تخت طاووس، تهران، اطلاعات.

39-عاقلی، باقر؛ روزشمار تاريخ ايران از مشروطه تا انقلاب اسلامی، تهران، نشرگفتار.

40-فخرايی، ابراهيم؛ سردار جنگل، تهران، جاويدان.

41-فردوست، حسين؛ ظهور و سقوط سلطنت پهلوی، ٢ ج، تهران، مؤسسهٔ اطلاعات.

42-فوران، جان؛ تاريخ تحولات اجتماعی ايران، ترجمهٔ احمد تدين، تهران، مؤسسهٔ خدمات فرهنگی رسا.

43-فورريسون، روبر؛ اتاق گاز (در جنگ جهانی دوم)، ترجمهٔ سيدابوالفريد ضياءالدين،تهران، مؤسسهٔ فرهنگی پژوهشی ضياء انديشه

www.asrehjadid.ir

 

پاسخ دهید

نشانی ایمیل شما منتشر نخواهد شد. بخش‌های موردنیاز علامت‌گذاری شده‌اند *