علم اصول فقه و سرچشمه های حقوق اسلامی

علم اصول فقه و سرچشمه های حقوق اسلامی نویسنده: منتهایی، عباس ( سردفتر اسناد رسمی 590 تهران ) تحقیق درباره یک علم و تلاش برای شناخت و تحصیل آن و یا کسب اطلاعاتی راجع به آن ایجاب می‏کند که آغاز پیدایش، پدید آورنده، تعریف، سیر تحول و تطّور آن در طول قرون، قهرمانان و صاحب نظران […]

ادامه مطلب

کاربرد استصحاب در حقوق مدنی

کاربرد استصحاب در حقوق مدنی* فصلنامه ندای صادق، شماره 28، حق خواه، منیره؛ چکیده: مجموعه قوانین مدنی کشور ایران بر پایه حقوق اسلام و مذهب شیعه تدوین گردیده است و با توجه به وجود اختلاف نظر در آرای فقها، قانون مدنی آرای مشهور فقهای شیعه را پذیرفته است؛ بنابراین مبانی قوانین مدنی را در علم […]

ادامه مطلب

قاعده قبح عقاب بلابيان و مقايسه آن بااصل قانونى بودن مجازات

قاعده قبح عقاب بلابيان و مقايسه آن بااصل قانونى بودن مجازات دكتر مصطفى محقق داماد استاد گروه حقوق دانشگاه شهيد بهشتى چكيده قاعده «قبح عقاب بلابيان‏» از قواعد مسلم نزد فقيهان و اصوليان به شمار مى‏رود. اين قاعده با «اصل قانونى بودن مجازات‏» در حقوق معاصر قابل مقايسه است. در اين نوشتار ضمن بيان مفاد […]

ادامه مطلب

فقه و عقل

فقه و عقل مجله قبسات، شماره 15و 16، علیدوست، ابوالقاسم؛ جستاره: تاریخچه قانون، ضرورت جعل و عمل به آن، به تاریخ تشکیل زندگی جمعی بشر برمی گردد و از روزی که انسان، به زندگی اجتماعی گرایید ولو به گونه ای بسیار ساده وابتدایی، ضرورت وجود قانونی که بتواند آن اجتماع ساده وغیر پیچیده را به […]

ادامه مطلب

تعارض اخبار

تعارض اخبار فصلنامه علوم حدیث، شماره 9، ؛ یکی از شاخه های فقه الحدیث، شناخت تعارض اخبار و اختلاف روایات است. بسیاری از آرای گوناگون، ریشه در اختلاف احادیث دارد. دانستن اسباب اختلاف و راه علاج آن، در وحدت آرا و نزدیک شدن به صواب و حقیقت، بسی مؤثر است و پیشینیان، تبحّر در آن […]

ادامه مطلب

اِستصحاب

اِستصحاب   استصحاب از ماده «ص‌ـ‌ح‌ـ‌ب» و در لغت به معناى به همراهى طلبيدن و چيزى را همراه خود قرار دادن است.[12] استصحاب در علم اصول اصطلاح است; ولى با توجه به اينكه اصوليان در ملاك حجيت استصحاب بر سه نظرند آن را سه گونه تعريف كرده‌اند[13]: بيشتر دانشوران اصولى متأخر استصحاب را از اصول […]

ادامه مطلب

اصل صحت: حمل كار ديگران بروجه نيكو يا كامل

سيد مصطفى اسدى اصل، در لغت به معناى اساس و بُن شىء است[1] و در اصطلاح علم اصول در موارد متعددى كاربرد دارد; از قبيل: دليل حكم، قاعده و طبع اولى شىء و آنچه براى تشخيص وظيفه عملى يا حكم ظاهرى قرار داده مى‌شود.[2] به نظر مى‌رسد بازگشت همه اين معانى اصطلاحى به معناى لغوى […]

ادامه مطلب

مولا، مکلف را امر به تکلیف محال نمی کند

مولا، مکلف را امر به تکلیف محال نمی کند وجدان و فطرت هر انسانی گواه بر این است که تکلیف فردی بر کاری،خارج از قدرت و توان،قبیح و زشت است و فرد حکیم بر چنین کاری اقدام نمی کند.بلکه می توان گفت در صورتی که تکلیف کننده از عجز و ناتوانی طرف آگاه باشد در […]

ادامه مطلب

آیا غیر از دیه سایر ضررهای ناشی از جرم باید پرداخته شود

موضوع بالا یکی از موضوعاتی است که در فقه شیعه مورد بحث واقع شده و در نتیجه مشکلات فراوانی را در آراء دادگاهها بوجود آورده و آراء متضاد و متناقضی در شعب مختلف دیوان عالی کشور صادر گردیده است بنابراین لازم دیدم این مساله را از نظر فقهی مورد بحث قرار دهم تا شاید مورد […]

ادامه مطلب

قاعده نفی غرر در معاملات

چکیده از جمله قواعدی که در استنباط احکام معاملات و ابزارهای مالی مورد استناد قرار می گیرد قاعده فقهی، «نفی بیع غرری» به صورت خاص، یا «نفی غرر» به شکل عام است. مستند این قاعده، حدیث معروف نبوی صلی الله علیه و آله است که در آن آمده است: «نهی النبی عن بیع الغرر»، و […]

ادامه مطلب