تاثیر دین در کاهش بزه های اجتماعی

تحقيقات و پژوهش هاي انجام شده در جهان اين مطلب اثبات شده است كه افراد مذهبي كم تر دچار بحران هايي چون بحران هويت مي شوند و كم تر در ميان ايشان بزه هاي اجتماعي گسترش و يا رواج مي يابد. پزشكان دريافته اند كه افراد مذهبي ومتدين در برابر بيماري هاي سخت درمان از مقاومت و اميد بيش تري برخوردارند و دين و مذهب در ايجاد آرامش روحي و رواني آنان بسيار مؤثر مي باشد. كاهش افسردگي و بيماري هاي رواني و روحي و حتي سرعت درمان بيماري هاي جسمي در آنان به مراتب فزون تر از افرادي است كه از ايمان برخوردار نمي باشند و يا مذهبي به شمار نمي آيند. اميد به زندگي در آنان بيش تر و شادتر و از نظر رواني از شخصيت سالم و از نظر اجتماعي از تعادل شخصيتي و هنجاري برخوردارند.
آنان هم چنين دريافتند كه حتي زمان ها و مناسبت هاي مذهبي تأثير شگفتي در نحوه برخوردهاي اجتماعي افراد غيرمذهبي داشته است و حتي كساني كه غيرمذهبي به شمار مي آيند در زمان هاي مشخصي چون ماه رمضان از رفتار متعادل تري نسبت به ماه هاي ديگر برخوردار بوده اند. نرخ وقوع جرايم و بزه هاي اجتماعي در دو ايام ماه مبارك رمضان و ماه محرم تا حد بسياري كاهش پيدا مي كند و اكثر جوانان به دليل اعتقادات مذهبي تمايلي براي بروز رفتارهاي ناشايست و خلاف عرف جامعه در اين ماه ندارند.

 براي نمونه :آمارهاي ارائه شده حاكي از آن است كه ميزان وقوع جرم و جنايت در ماه محرم ۴۰درصد كاهش مي يابد. همچنين تحقيقات در نيروي انتظامي نشان مي دهد هر ساله آمار و ارقام جرايم در ماه محرم تا حد بسياري كاهش مي يابد و اين امر ناشي از اثرگذاري اين ماه در درون انسان ها است. قرار گرفتن انسان در زمان معنوي همچون محرم باعث مي شود تا از پديده هايي كه مغايرت باارزشهاي والاي او دارد دوري كند و اين نوع رفتار ناشي ازسرشت دروني و همچنين اعتقادات ديني و مذهبي است كه در اين ايام تقويت مي شود


جامعه شناسان و مسئولان هر جامعه و كشوري در جست و جوي راه هايي براي افزايش ضريب امنيت اجتماعي و كاهش بزهكاري و آسيب هاي اجتماعي و نيز ايجاد بسترهاي لازم براي هويت پذيري و جامعه پذيري از سوي نسل هاي نوجوان و جوان جامعه مي باشند. به اين معنا كه افزايش ضريب امنيت اجتماعي جامعه و كاهش جرم و بزهكاري به عنوان مهم ترين دغدغه هاي مسئولان مربوط است؛ زيرا فقدان هر يك از اموري چون هويت پذيري و يا افزايش هرگونه بزهكاري همانند اعتياد و شرارت مي تواند جامعه و دولت را از سويي با بحران هايي چون بحران فقدان مشروعيت، كاهش همبستگي و اتحاد ملي و اجتماعي و همگرايي و در نتيجه بحران سياسي و مشروعيت بين المللي (عدم شناسايي) و از سوي ديگر با بحران اجتماعي و فرهنگي و فقدان امنيت اجتماعي نمايد. از اين رو آنان همواره در اين انديشه و تفكر هستند كه راهكارها و ساز و كارهايي را بيابند كه موجبات افزايش ضريب امنيت اجتماعي وكاهش آسيب هاي اجتماعي را فراهم آورد.

نقش والدین در تعمیق باورهای دینی

تحقيقات نشان مي دهد نوجواناني كه والدين آنان از اعتقادات مذهبي محكم تري برخوردار هستند در ايام مذهبي كمتر مرتكب اعمال خلاف مي شوند بنابراين والدين بايد به اين امر توجه ويژه اي داشته باشند.

تاثیر ایام ها ی و مکان های مذهبی در کاهش جرم:

در ايران اسلامي علاوه بر ماه مبارك رمضان در ماه هاي محرم و صفر و هم چنين در ايام ولادت يا شهادت ائمه اطهار (عليهم السلام) ميزان جرم و تخلف بسيار كاهش مي يابد.
از لحاظ مكاني به يقين سطح خلاف و جرم در مكان هاي مقدسي چون مكه، مدينه و شهرهاي مذهبي ديگر(مشهد، قم و…) و حتي در اطراف امامزاده ها و مساجد نسبت به بقيه نقاط بسيار پايين تر است. بايد بررسي كرد كه اين زمان ها و مكان ها چه دارند كه اين چنين در كاهش جرائم و تخلفات موثر هستند يا انسان ها را چه مي شود كه وقتي دراين زمان ها و مكان ها قرار مي گيرند به طور طبيعي در شرايطي قرار مي گيرند كه از جرم و بزه پرهيز مي نمايند؟
بي شك موثرترين پليس و حافظ امنيت اجتماعي انسان ها، وجداني است كه در سينه و قلب آنها قرار دارد و بهترين قانون، آن قانوني است كه با فطرت الهي انسان سازگار باشد. از اين رو اگر مديريت حفظ امنيت اجتماعي بتواند هماهنگ با وجدان انسانها وفطرت الهي آنان حركت كند بالاترين بهره وري و بيشترين تاثير را در كاهش جرائم خواهد داشت. فضاي سالمي كه در ماههاي رمضان و محرم فراهم مي آورد به يقين فضاي سالم و مكاني دور از گناه است كه نقش ارزنده اي دركاهش تمايل انسان هاي حتي غيرمذهبي به جرم دارد؛ چرا كه انسان ها با فطرت الهي متولد مي شوند اما فضا، جو، زمان و مكان ممكن است مسير آنها را منحرف نمايد.


تقويت باورهاي مذهبي

تقويت باورهاي مذهبي و بهره گيري از ماههاي محرم و رمضان، به اين عنوان كه دراين زمان محيط اجتماعي سالم تر و رفتارهاي مردم برپايه فطرت سالم و اسلامي شكل مي گيرد مي تواند در تعميم و گسترش فضايي سالم در بقيه ماههاي سال مفيد باشد؛ به يقين نقش اعتقادات مذهبي و باورهاي ديني دركاهش تخلف و جرم بركسي پوشيده نيست بنابراين بر مسئولان است تا با كارهاي فرهنگي درجامعه موجب تقويت باورهاي ديني و اعتقادات مذهبي افرادشده و درجهت پيشگيري از جرم و جنايت از آن بهره گيرند. درحقيقت ايجاد روحيه مذهبي، تقويت اعتماد به نفس، توجه به كرامت انساني، برخورد عاطفي و با محبت از روش هايي است كه هم موجب اعتماد و اطمينان مردم نسبت به مديريت امنيت اجتماعي و مسئولان مي گردد و هم درجهت كاهش بزه در جامعه بسيار مفيد است. اين حديث شريف از امام هادي«ع» است «من هانت عليه نفسه فلا تامن شره»،؛ اگر نفس كسي تحقير شد، اگر كرامت انساني ناديده انگاشته شد اگر كسي خود، خويشتن خويش را ذليل و پست كرد، ديگر نمي توان از شر او درامان بود، در حقيقت بيانگر اين معناست كه چگونگي رفتار مسئولان به ويژه مسئولان امنيت اجتماعي مي تواند بسيار تاثيرگذار باشد.
معناي مخالف اين حديث آن است كه اگر مي خواهي افراد از شر پرهيز كنند بايد كرامت آنان حفظ شود، بايد به ارزشهاي انساني آنها احترام گذاشت. بايد براي آنها شخصيت قايل شد و شخصيت آنها را گرامي داشت.
حديث ديگري از امام علي(ع) با اين مضمون وجود دارد كه «من كرمت عليه نفسه لم ينها بالموحيه» هركس ارزش و كرامت خويشتن را پاس دارد خود را با گناه كوچك نمي كند. بنابراين تكريم و بزرگداشت انسانها شايد بهترين راه براي مقابله با جرائم و گناهان و تخلفات باشد و پليس مي تواند بهترين نقش را دراين زمينه ايفا نمايد.

 در اسلام دين از سياست و امور اجتماعي و نيز زندگي فردي از اجتماعي جدا نمي باشد و مسايل عبادي از جنبه سياسي و اجتماعي و نظامي آن بيرون نيست. اين گونه است كه خمس و زكات به عنوان امري عبادي خود را نشان مي دهد و جهاد و دفاع از مرزهاي اسلام و امنيت عمومي جامعه اسلامي به عنوان عبادت فردي خود را نشان مي دهد. هر مسأله فردي و عبادي در اسلام نقش و كاركردي اجتماعي و سياسي مي يابد و هر مسأله اجتماعي و سياسي و نظامي و اقتصادي بعد و جنبه ديني و عبادي به خود مي گيرد. اين كاركردها براي محرم و فرهنگ عاشورايي برخاسته از نهضت حسيني نيز ثابت است.
امنيت اجتماعي زماني افزايش مي يابد كه قانون به عنوان فرهنگ عمومي پذيرفته شود و وجدان و فطرت بشري خود به عنوان پليس در جامعه عمل كند و هركس خود پليس و مجري درستي اجراي قانون شود. اين ممكن نيست مگر آن كه از روش دين بهره جست. دين محاسبه گري و مهار و كنترل نفس را به خود بشر واگذار مي كند و پيش از آن كه ديگري درنظر آيد خدا و محاسبه وجدان و فطرت پا در ميدان مي گذارد. از اين روست كه مسأله تقوا به عنوان ساز و كاري دروني و مديريت كنترل اجرايي قوانين در انسان مؤمن عمل مي كند. فرهنگ عاشورايي به جهاتي اين را تحقق مي بخشد؛ زيرا ارزش هاي ديني را در انسان تقويت و جايگزين ارزش هاي نابهنجار و غيرديني مي كند. از اين روست كه بزهكاري در انسان كاهش مي يابد.

 معنويت گريزي و كم‌رنگ شدن باورهاي ديني، بهترين عامل فساد در جامعه محسوب مي‌شود. امّا اين كه معنويت گريزي خود معلول چه عواملي است، زمينه‌هاي آن كدام است و نحوة تأثيرگذاري آن در بروز فساد و ناهنجاري‌هاي اجتماعي چگونه است، نياز به توضيح بيشتر دارد

در يك نگاه كلي، عوامل فساد و انحرافات اجتماعي به دو دسته اصلي قابل تقسيم است: الف. عوامل زمينه ساز كه با واسطه در ايجاد وشكل‌گيري فساد در جامعه نقش دارد؛ ب. عوامل اصلي و بدون واسطه.
ابتدا عوامل زمينه‌ساز فساد و انحرافات اجتماعي را در چند محور اصلي بصورت گذرا مورد بحث قرار مي‌دهيم.
از عوامل كه در رابطه مستقيم و تنگاتنگ با مفاسد و انحرافات اجتماعي دارد، مربوط به خود فرد مي‌باشد و آن عبارتست از تضعيف و كم‌رنگ شدن باورهاي مذهبي در افراد. اگر ايمان مذهبي و پاي‌بندي به اصول و ارزش‌ اجتماعي در افراد وجود نداشته باشد. هيچ عامل ديگري نمي‌تواند از فساد و انحرافات در افراد جلوگيري نمايد. تضعيف باورهاي اعتقادي در رفتار افراد به گونه‌هاي مختلف ظاهر مي‌شود.
۱٫ تعلّق و دلبستگي به دنيا؛ ۲٫ پيروي از هواي نفس؛

امنیت یک تولید اجتماعی است که همه باید در آن دخیل باشند.

جامعه ای در برقراری امنیت موفق است که نقش مردم، خانواده، مسجد، مدرسه و همه دستگاه های فرهنگی را مد نظر قرار دهد.
توسعه امور فرهنگی، اقتصادی، اجتماعی و سیاسی کشور در گرو برقراری امنیت در جامعه است، لذا همه ما باید در برقراری امنیت تلاش کنیم.
تقویت باورهای دینی در خانواده یکی از عوامل بسیار مهم در کاهش آسیب های اجتماعی است. تهدیدات و آسیب های اجتماعی یکی از چالش های فراروی امنیت فردی و اجتماعی است که می تواند نقش مهمی را در کاهش احساس امنیت داشته باشند، از این رو نقش نهادها و دستگاه های امنیتی در ارتقای احساس امنیت بسیار مهم است.